ويژگي مهم جامعه ي عوام زده

يک ويژگي مهم جامعه‌ي عوام‌زده، حس بالاي قهرمان‌سازي و يا مقدس‌سازي از شخصيت هاي مشهور، به‌ويژه در بُعد ملي و مذهبي است.
اما اين قهرمان‌سازي يا مقدس‌سازي چه نتايجي دارد؟
نخست اينکه هاله‌اي قدسي دور شخص مقدس و يا قهرمان کشيده و راه هرگونه نقد را بر وي مي‌بندد؛ در اين حالت، اگر  شخص مقدس و يا قهرمان، داراي عيبي هم باشد، مجالي براي نقد و اصلاح نمانده و چه‌بسا اين عيب به‌مرور زمان بزرگ‌تر شده و حتي چون الگوي جامعه به‌ويژه جوانان است، اين عيب، به آنان هم سرايت مي‌کند.
دوم اينکه اين قديس يا قهرمان، عملاً تبديل به سنگري مي‌شود تا عده‌اي که عموماً در اين مقدس‌نمايي و قهرمان‌نمايي نقش داشته‌اند،‌ پشت سر وي قايم شده تا راه هرگونه اعتراض و انتقاد را نسبت به اعمال خود ببندند و هرچه مي‌خواهند بر سر ملت بياورند.
اما از همه مهم‌تر اينکه ممکن است ذهن عوام، به‌ويژه نسل جديد، دچار تناقض شود. از يک طرف فردي را يا نهادي را نمونه‌ي همه‌ي خوبي‌ها و پاکي‌ها مي‌دانند و از طرف ديگر ممکن است شاهد عملي يا سخني باشند که منطقاً اشتباه است!
در اين حالت سه احتمال وجود دارد:
1. عوام آنچنان دچار تعصب هستند که براي هر عمل و گفته‌ي ولو غلط، توجيهي حتي مضحک مي‌تراشند؛ حداقش اين است که مي‌گويند: «حتماً يک چيزي هست که ما نمي‌فهميم».
در اين حالت شاهد جماعتي شديداً غيرمنطقي، نفهم و عصبي‌مزاج هستيم که دائماً با عَلَم تکفير و خط‌کش دوست و دشمن با مخالفان و منتقدانشان برخورد مي‌کنند.
2. عوام به‌شدت دچار سرخوردگي شده و چون نمي‌توانند در ذهنشان تحليل درستي نسبت به آنچه مي‌گذرد داشته باشند، نسبت به همه‌چيز و همه‌کس، حتي قديسان و قهرمانان ديروز، بدبين شده و در ادامه يا از جامعه منزوي مي‌شوند و يا تبديل به شخصيت ضداجتماعي و خشونت‌طلب مي‌گردند.
3. اينقدر قدرت تحليل و منطق بالا دارند که از عوامي درآمده و به صف خواص درآيند و دريابند، آن‌کسي که برايشان قهرمان و مقدس هست، در‌هرحال، بري از اشتباه و خطا نيست و او هم ممکن است روزي آن کند که نبايد! پس معقول آن است که نگاهي متعادل‌تر به مسائل داشته و افراد و جريان‌ها را با مجموعه‌ي نقاط مثبت و منفي ارزيابي کرده و بسنجند.
بي‌شک جامعه‌اي آينده‌اي درخشان و موفق خواهد داشت که مثل خواص بينديشد و با قهرمان‌سازي و مقدس‌سازي، هاله‌ي عصمت به دور هيچ شخص و گروهي نکشيده و راه نقد و ارزيابي عملکرد و مسئوليت خواستن را بر خود نبندد.
به اميد روزي که همه‌ي ما به مدد مطالعه و تفکر نقادانه و به‌دور از تعصب، اهل خواص باشيم نه عوام.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.